NĂM CỦA CHÚA 2026 SỨ ĐIỆP NĂM MỚI
Japanese version
English version
Vietnamese version
QUY TẮC VÀNG(Luật Vàng)
Đức Cha Edgar Gacutan, C.I.C.M.
Giám mục Giáo phận Công giáo Sendai
THƯ MỤC VỤ ĐẦU NĂM 2026
Anh chị em thân mến,
Nhân dịp Năm Mới, tôi xin kính chúc toàn thể anh chị em một năm mới an lành và tràn đầy ân sủng của Thiên Chúa.
Sau khi cùng nhau sống Năm Thánh và nay bước sang một cột mốc mới, chúng ta hãy một lần nữa phó thác hành trình của mình cho sự hướng dẫn của Chúa Thánh Thần.
“Bất kể con người có tôn giáo hay không, thật hiếm có một nguyên tắc hành động nào vượt trội hơn Quy Luật Vàng.”
Đây là lời của ông Warren Buffett – người giữ chức Chủ tịch kiêm CEO của cùng một công ty từ năm 1965, và đã nghỉ hưu vào cuối năm ngoái ở tuổi 95 – được trích từ lá thư ngày 10/11/2025. Vài năm gần đây, tôi thường đọc các thư ông gửi cổ đông Berkshire Hathaway. Hầu hết lời khuyên đầu tư của vị “Nhà hiền triết xứ Omaha” này tôi không hiểu lắm, nhưng trong đó luôn có những câu mà tôi muốn lặng lẽ lặp đi lặp lại trong lòng.
“Hãy làm cho người khác điều mà bạn muốn người khác làm cho mình.” Đây là điều thường được gọi là Quy Luật Vàng, một giáo huấn hiện diện trong nhiều tôn giáo. Tuy nhiên, Chúa Giêsu đã đào sâu giáo huấn ấy khi Người nói:
“Nếu anh em yêu thương những kẻ yêu thương mình, thì anh em còn được ơn nghĩa gì? Ngay cả người tội lỗi cũng yêu thương kẻ yêu thương họ” (Lc 6,31–32).
Chúa Giêsu không gọi điều này là Quy Luật Vàng, nhưng đối với chúng ta là những Kitô hữu, Quy Luật Vàng chính là giới răn yêu thương:
“Ngươi phải yêu mến Đức Chúa, Thiên Chúa của ngươi, hết lòng, hết linh hồn và hết trí khôn ngươi. Đó là điều răn trọng nhất. Điều răn thứ hai cũng giống như vậy: Ngươi phải yêu người thân cận như chính mình” (Mt 22,37–39).
Giảng nói về tình yêu không phải là điều dễ dàng. Ngày 8 tháng 11 năm ngoái, tại giáo xứ Nodamachi, thành phố Fukushima, tôi đã chia sẻ về chủ đề “tình yêu” với ba phó tế sắp được truyền chức linh mục.
Trong bài giảng, tôi đã giới thiệu thông điệp cuối cùng của Đức Giáo hoàng Phanxicô – “Chúa đã yêu thương chúng ta” – được công bố vào tháng 10 năm 2024, sáu tháng trước khi ngài qua đời. Tại Đại hội Giám mục Nhật Bản được tổ chức vào tháng Hai năm ngoái, chúng tôi đã cùng nhau chia sẻ về thông điệp này và cảm nhận rằng cội nguồn trong lời nói và hành động của Đức Thánh Cha chính là kinh nghiệm được chính Chúa yêu thương; đồng thời, thông điệp ấy như một bản tổng kết toàn bộ triều đại giáo hoàng của ngài.
Thông điệp bắt đầu từ tầm quan trọng của trái tim, trình bày cách tình yêu của Chúa Giêsu được thể hiện trong Kinh Thánh, cũng như việc tình yêu ấy được triển nở trong truyền thống Giáo Hội qua lòng sùng kính Thánh Tâm Chúa Giêsu. Sau cùng, thông điệp dẫn chúng ta đến sứ vụ loan báo Tin Mừng. Qua đó, chúng ta nhận ra rằng trung tâm của mọi hoạt động truyền giáo chính là tình yêu của Chúa Giêsu Kitô.
“Nếu chúng ta hiểu sứ vụ là để tình yêu từ Thánh Tâm Chúa Kitô tỏa sáng, thì sứ vụ ấy cần những nhà truyền giáo bị Chúa Kitô cuốn hút và đem lòng yêu mến Người. Những con người như thế không thể không loan báo tình yêu đã làm thay đổi cuộc đời họ” (số 209).
Sau khi đọc những lời này của Đức Giáo hoàng Phanxicô, tôi đã nói với ba phó tế sắp được truyền chức linh mục rằng: “Là nhà truyền giáo, là linh mục, trên hết mọi sự, hãy trở thành những người bị Chúa Kitô cuốn hút. Đây là điều quan trọng nhất. Khi có điều đó, người ta sẽ nhận ra chúng ta là linh mục.” Đây là điểm thứ nhất trong bài giảng Thánh lễ truyền chức linh mục, nhưng cũng là lời mà tôi muốn nói với chính bản thân mình hơn ai hết.
Điểm thứ hai của bài giảng, trong khi làm rõ vai trò của linh mục, tôi đã mời gọi cộng đoàn: “Chúng ta hãy cùng nhau xây dựng một cộng đoàn được tràn đầy tình yêu của Chúa Giêsu.” Trong Thánh lễ truyền chức ấy, các linh mục đến từ Giáo phận Sendai, Tổng Giáo phận Tokyo, cũng như từ Việt Nam, Philippines, Tây Ban Nha, Rôma và Hoa Kỳ đã cùng đồng tế; quốc tịch của các tín hữu tham dự còn đa dạng hơn nữa. Bài giảng được thực hiện bằng cả tiếng Nhật và tiếng Anh.
Quả thật, việc cử hành Thánh lễ, ban ơn tha thứ của Thiên Chúa qua bí tích Hòa Giải, cử hành bí tích Xức Dầu Bệnh Nhân, cũng như việc chịu trách nhiệm tối hậu đối với các quyết định trong cộng đoàn giáo xứ là những vai trò thuộc về linh mục (chánh xứ, linh mục phụ trách). Tuy nhiên, những điều ấy không phải là đặc quyền riêng của linh mục, cũng không phải là những trách nhiệm chỉ đặt hoàn toàn trên vai các ngài.Trong Bài đọc II, Thánh Phaolô viết trong Thư gửi tín hữu Êphêsô (4,1–7; 11–13):
“Nhưng mỗi người trong chúng ta đã được ban ân sủng theo mức độ quà tặng của Đức Kitô. … Chính Người đã ban cho kẻ này làm tông đồ, kẻ kia làm ngôn sứ, kẻ khác làm người loan báo Tin Mừng, kẻ khác nữa làm mục tử và thầy dạy, để chuẩn bị cho các thánh đảm nhận công việc phục vụ, hầu xây dựng Thân Thể Đức Kitô, cho đến khi tất cả chúng ta đạt tới sự hiệp nhất trong đức tin và trong sự hiểu biết Con Thiên Chúa, đạt tới con người trưởng thành, tới tầm vóc viên mãn của Đức Kitô.”
Trong bức thư năm ngoái, ông Warren Buffett đã viết: “Đừng quên rằng người công nhân vệ sinh và vị chủ tịch đều là những con người như nhau.” Điều ấy cũng đúng với Giáo Hội của chúng ta. Người tiếp tân nhà thờ, nữ tu cao tuổi, em giúp lễ học sinh trung học, ca đoàn, các thành viên hội đồng, chủ tịch hội đồng mục vụ, linh mục và giám mục — tất cả đều là những Kitô hữu như nhau.
*****
Trong Thư Mục Vụ đầu năm 2025, tôi đã viết về ước mong được đến thăm năm giáo hạt của Giáo phận Sendai và gặp gỡ các đại diện của các giáo hạt ấy trong suốt năm. Ước mong ấy đã trở thành hiện thực. Chúng tôi đã cùng nhau trao đổi về những vấn đề và thách đố mà các giáo xứ đang đối diện; đồng thời, từ phía những người tham dự cũng có ý kiến cho rằng những cuộc gặp gỡ như thế nên trở thành dịp để cùng nhau suy tư và trao đổi về việc loan báo Tin Mừng, cũng như những cách thức cụ thể để thực hiện sứ mạng ấy.
Trong cùng thư mục vụ đó, tôi cũng đã kêu gọi mọi người đào sâu hơn nữa sự hiểu biết về phụng vụ, đồng thời dành nhiều tâm huyết cho việc chuẩn bị các cử hành phụng tự và đời sống cầu nguyện. Về phía chúng tôi là các linh mục, chúng tôi đã nhiều lần thảo luận về “Nghi thức cử hành Chúa Nhật khi không có linh mục”. Trong năm nay, Giáo phận sẽ công bố một thư quy định các điều kiện thực hiện cũng như những chuẩn bị cần thiết cho việc cử hành “Nghi thức Chúa Nhật khi không có linh mục” tại các cộng đoàn trong giáo phận.
Ngoại trừ những thảm họa đe dọa trực tiếp đến sự sống, không có điều gì có thể ngăn cản cộng đoàn tín hữu quy tụ để ca tụng Thiên Chúa, cầu nguyện và lắng nghe Lời Người. Chúa của cộng đoàn luôn hiện diện giữa chúng ta. Chính Người đã phán: “Ở đâu có hai hay ba người họp lại nhân danh Thầy, thì Thầy ở giữa họ” (Mt 18,20).
Trong năm vừa qua, năm linh mục thuộc các hội dòng và giáo phận khác nhau — Hội Thừa Sai Ngoại Quốc Québec, Hội Các Tiểu Huynh của Chúa Giêsu, Hội Thừa Sai Đức Mẹ Guadalupe, Giáo phận Kyoto và Tu hội Junshin — đã lần lượt kết thúc sứ vụ phục vụ tại Sendai. Tính đến thời điểm hiện nay, Giáo phận Sendai có 14 linh mục triều đang phục vụ.
Bên cạnh đó, giáo phận còn đón nhận các linh mục được sai đến từ nhiều nơi khác: 1 linh mục từ Tổng Giáo phận Tokyo, 1 linh mục từ Tổng Giáo phận Gwangju (Hàn Quốc), 1 linh mục Dòng Tên, 2 linh mục Dòng Piarist (Escôlapio), 3 linh mục Hội Thừa Sai Đức Mẹ Guadalupe, 4 linh mục Tu hội Junshin, 1 linh mục Dòng Ngôi Lời và 1 linh mục Dòng Đa Minh — tổng cộng 14 linh mục đang được phái đến phục vụ trong giáo phận.
Dòng Piarist (Escôlapio) vào tháng 2 năm 2024 đã lần đầu tiên gửi hai thành viên đến phục vụ tại Sendai, lấy Nhà thờ Noda-machi làm trung tâm hoạt động. Ba linh mục được truyền chức tại Nhà thờ Noda-machi trong năm vừa qua đều là thành viên của hội dòng này: một vị là người Hàn Quốc và hai vị là người Việt Nam. Tôi hy vọng rằng, trong tương lai, ít là một trong ba vị ấy có thể được sai đến phục vụ lâu dài tại Sendai.
Vị phó tế được phái đến từ Tổng Giáo phận Gwangju hiện đang học tiếng Nhật tại thành phố Sendai và đã theo học được mười tháng. Hai chủng sinh thì đang theo học tại quê hương Việt Nam: một thầy đang học năm thứ ba Thần học, và thầy còn lại đang học năm thứ nhất Triết học. Chúng ta hãy cùng cầu nguyện và trông đợi, với niềm hy vọng, ngày ba thầy được lãnh nhận thiên chức linh mục.
Phần lớn trong số 52 nhà thờ và 5 nhà thờ lưu động hiện nay của giáo phận đã được thành lập nhờ công lao của các nhà truyền giáo thuộc Hội Thừa Sai Paris, Dòng Đa Minh, Hội Thừa Sai Bêlem và Hội Thừa Sai Ngoại Quốc Québec. Qua nhiều thời kỳ khác nhau, rất nhiều giáo phận, hội dòng và hội truyền giáo đã sai các linh mục đến Sendai; và các ngài đã tận tụy dấn thân trong nhiều hình thức phục vụ khác nhau. Chúng ta cũng không quên những đóng góp âm thầm nhưng quý báu của các nữ tu, các giáo lý viên và các tu huynh. Tất cả đều là những người mà Thánh Phaolô gọi là “người gieo hạt” hay “người tưới nước” (x. 1 Cr 3,5–9).
Nhờ hồng ân Thiên Chúa, trong năm nay, Giáo phận Sendai hân hoan kỷ niệm 90 năm ngày thành lập. Nhân dịp này, chúng ta hãy bắt đầu chuẩn bị cho việc mừng kỷ niệm 100 năm thành lập giáo phận vào năm 2036. Đồng thời, tôi cũng mong muốn cùng nhau lên kế hoạch để Giáo phận Sendai có thể tham gia Đại Hội Giới Trẻ Thế Giới, sẽ được tổ chức tại thủ đô Seoul (Hàn Quốc) vào tháng 8 năm 2027.
*****
Ngày 9 tháng 10 năm 2025, Đức Giáo hoàng Lêô XIV đã công bố Tông huấn “Đấng yêu thương bạn”. Khi đọc trọn văn kiện này, tôi cảm nhận rõ sự tiếp nối với thông điệp cuối cùng của vị tiền nhiệm là Đức Giáo hoàng Phanxicô, “Chúa đã yêu thương chúng ta”. Sau đây, tôi xin giới thiệu một đoạn trích trong Tông huấn của Đức Giáo hoàng Lêô XIV:
“Tình yêu Kitô giáo phá vỡ mọi rào cản chắn trước mặt chúng ta, nối kết những con người ở xa, quy tụ những người vốn xa lạ, và hòa giải cả những kẻ thù nghịch nhau… Một cộng đoàn không đặt ra giới hạn cho tình yêu, không coi người khác là kẻ phải đối đầu, nhưng cố gắng hiểu họ như những người nam và người nữ đáng được yêu thương — đó chính là hình ảnh của Giáo Hội mà thế giới hôm nay đang cần đến nhất” (số 120, bản dịch của Abe Nakamaro).
Qua những hành động nhỏ bé nhưng đầy yêu thương và nâng đỡ — như đón tiếp những người đến nhà thờ, khích lệ những ai mệt mỏi, chia sẻ với những người gặp khó khăn, hay lắng nghe người khác bằng cả tấm lòng — chúng ta hãy cùng nhau trân trọng và yêu thương nhau hơn.
“Chúng ta không thể trở nên hoàn hảo, nhưng chúng ta luôn có thể trở nên tốt hơn.” Đây cũng là lời tôi tâm đắc từ thư năm 2025 của ông Buffett. Ước mong rằng, từng bước một, chúng ta không ngừng trưởng thành hơn trong tư cách làm người. Xin Thiên Chúa chúc lành cho hành trình của chúng ta. Ước gì, qua chính câu chuyện đời mình, chúng ta ngày càng hiểu sâu xa hơn Chúa Giêsu Kitô — Đấng đang đồng hành cùng chúng ta — và tiếp tục bước đi như những người hành hương.
Sendai, ngày 1 tháng 1 năm 2026
Thư mục vụ đầu năm nhân kỷ niệm bốn năm nhậm chức
† GACUTAN EDGAR
Giám mục Giáo phận Sendai